Ma 27 mei 2019 – Het Europees parlement en de Europese verkiezingen – Thomas Tindemans

Het Europees parlement
Vóór 1975 had het Europees parlement enkel een adviserende rol en bestond zij enkel uit parlementsleden van de nationale parlementen.
Vanaf 1975 kreeg het Europees parlement de bevoegdheid om de begroting van (de toen nog) Europese Gemeenschap te wijzigen of te verwerpen.
In 1979 kwamen er rechtstreekse verkiezingen en vanaf 1986 kreeg het Europees parlement medewetgevende bevoegdheden.
Vandaag bestaat het Europees parlement uit 751 parlementsleden uit de 28 lidstaten.
Na de Brexit zal het aantal verminderen tot 705.
Er zijn 12 plenaire vergaderingen per jaar in Straatsburg en extra plenaire vergaderingen, commissie- en fractievergaderingen in Brussel.
Vandaag heeft het Europees parlement drie belangrijke taken:

Medewetgevende taak
Samen met de Raad van de Europese Unie (de lidstaten worden hierin vertegenwoordigd door hun vakministers) mag het Europees parlement beslissingen nemen (aannemen, wijzigen of verwerpen) over wetsvoorstellen opgesteld door de Europese Commissie. Het Europees parlement heeft echter geen initiatiefrecht bij het opstellen van wetten. Dit is de exclusieve bevoegdheid van de Europese Commissie.

Begroting goedkeuren, wijzigen of verwerpen
Ook samen met de Raad van de Europese Unie heeft zij de bevoegdheid om de Europese begroting goed te keuren, te wijzigen of af te keuren. Het Europees parlement heeft wel het laatste woord en kan de begroting goed- of afkeuren tegen de wil in van de Raad.

Toezicht op de werkzaamheden van de Europese Commissie (en de overige EU instellingen)
Het Europees parlement heeft niet enkel de bevoegdheid van controle op de werkzaamheden van de Europese Commissie maar ook de bevoegdheid van de aanstelling van haar leden. Zij kan een motie van wantrouwen indienen en de leden van de Europese Commissie eventueel dwingen tot aftreden.

Het Europees parlement heeft de laatste jaren steeds meer invloed op de Europese besluitvorming gekregen. Tijdens de laatste verkiezingen in 2014 kon zij bekomen dat één van haar Spitzenkandidaten voorzitter werd van de Europese Commissie hoewel de Europese Raad (de regeringsleiders van de lidstaten) deze bevoegdheid van aanstelling eveneens opeist.
De parlementsleden verenigen zich naar politieke voorkeur (fracties). De twee grootste fracties zijn de Europese Volkspartij (EVP) en de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten (S&D). Deze twee fracties hebben sinds de rechtstreekse verkiezing van de parlementsleden tussen de 50% en 70% van de zetels in handen en domineren zodoende het Europees parlement.