In zijn recente boek ‘Make Europe great again” schrijft Sven Biscop dat Europa zich zwak voelt en zwak opstelt. Ook door andere wereldspelers wordt het als het kneusje behandeld. In een wereld waarin die grootmachten een steeds grotere rol spelen, heeft Europa maar één keuze: zelf opnieuw groot worden.
Europa moet daarom durven zijn belangen na te streven en moet bereid zijn de macht die het heeft ook te gebruiken. Volgens internationaal expert Sven Biscop kan dat alleen als Europa uitmaakt wie het is, wat het wil en hoe het dat wil. En als de Europese Unie – of een kleinere kerngroep – als één geheel naar buiten komt, doordacht maar ook doortastend.
De Standaard 9 april 2018
INTERVIEW SVEN BISCOP FILEERT EUROPEES BUITENLANDBELEID
‘EU moet democratie niet willen opleggen’
‘In een wereld waarin grootmachten met elkaar concurreren, moet Europa bereid zijn militaire macht te gebruiken’, zegt de Gentse hoogleraar Sven Biscop.
VAN ONZE REDACTRICE EVITA NEEFS
BRUSSEL Europa maakte zichzelf wijs dat het de wereld kon verbeteren. Maar democratie en respect voor de mensenrechten laten zich niet zomaar van buitenuit opleggen. Toch houdt de EU die illusie in stand, waardoor ze valse verwachtingen creëert en haar eigen geloofwaardigheid ondergraaft, zegt de Gentse hoogleraar Sven Biscop. Voor zijn pas verschenen boek Make Europe Great Again (Lannoo) ging hij op zoek naar een rol voor Europa tussen Trump, Poetin en Xi.
Volgens Biscop, directeur van het programma Europe in the World van de denktank Egmont, moet de Europese Unie democratisering als officieel doel van haar buitenlands beleid laten vallen. Dat betekent niet dat ze geen morele steun aan lokale activisten kan geven. ‘De EU moet de gulden middenweg bewandelen. Als onze belangen samenvallen, moeten we met alle regimes, ook de meest autoritaire, samenwerken, zonder medeplichtig te worden aan schendingen van de mensenrechten. Dat is de rode lijn die Europa nooit mag overschrijden.’
Is de EU lang te afhankelijk geweest van de Amerikanen?
‘De oorlog in Irak leerde ons voor het eerst dat we autonoom ons buitenlands beleid moeten uitbouwen, omdat de daden van de VS soms indruisen tegen onze belangen. Daarna kwamen nog de mislukking van de Arabische Lente, de oorlog in Oekraïne en de snelle opmars van China. Daardoor beseften de Europeanen dat ze verleerd waren wat macht is en hoe die gebruikt wordt.’
Europa moet volgens u bereid zijn militaire macht te gebruiken.
‘Een humanitaire ramp is geen afdoende reden om militair in te grijpen’ SVEN BISCOP
‘In een wereld waarin grootmachten met elkaar concurreren, moet Europa bereid zijn militaire macht te gebruiken. De EU moet een geloofwaardige, inzetbare capaciteit hebben. Met een legerkorps van 50 à 60.000 mensen kunnen we onze buitengrenzen en handelsroutes beschermen, en vooral ook afschrikken.’
‘We moeten ons zeker niet militair mengen in een crisis als onze vitale belangen niet bedreigd zijn. Een humanitaire ramp is geen afdoende reden om in te grijpen. Dat hebben we geleerd uit onze interventie in Libië, die alleen maar meer conflicten opleverde.’
We staan toch machteloos tegenover Rusland?
‘We gaan uiteraard geen oorlog voeren om de Krim of Oost-Oekraïne te heroveren. Maar de EU houdt Oekraïne wel financieel en economisch overeind en stuurt het politiek aan. Het conflict in Oekraïne is zeker niet uitgedraaid op een Russische overwinning. Rusland won misschien aan prestige, maar verder haalde het niets binnen. Oost-Oekraïne kost Vladimir Poetin handen vol geld en mensen. Bovendien kwam het hem op westerse sancties te staan. Die mogen ook weer niet te ver gaan. Ze mogen de Russische economie niet kelderen. Dat is niet in ons belang.’
De Amerikaanse president Donald Trump dwingt de EU nieuwe partners te zoeken.
‘Zijn aantreden leidde tot een versnelling in de Europese defensiesamenwerking. Maar we hebben ook een actievere diplomatie nodig. En daar missen we een doordachte strategie. Waar is de EU-visie op Syrië en op de toekomst van het Midden-Oosten? Waar zijn de EU-initiatieven in die regio?’
‘Sinds Trump het Trans-Pacific Partnership opblies, sluiten we versneld handelsakkoorden af met Aziatische landen die niet willen meegezogen worden in China’s orbit. Het resultaat is goed, maar ik denk niet dat we ooit nadachten over het geopolitiek en strategisch effect van handelsakkoorden.’
Is China een bedreiging?
‘Niemand in de EU – in tegenstelling tot de VS – ziet China als bedreiging. Het is een economische concurrent, maar ook onze handelspartner. Het feit dat China een wereldmacht is geworden en het feit dat het tegen 2050 een leger “van wereldklasse” wil uitbouwen, beschouwen de Europeanen niet automatisch als een bedreiging voor de wereldvrede.’
‘We beseffen nu dat we China onze spitstechnologie niet moeten laten inpalmen. Maar dat land moet zijn plaats in de wereldorde krijgen, anders komt er conflict. Meer zelfs, de EU zou met China moeten samenwerken om de handelsroutes beveiligen.’
Europa Vandaag 
Leave a comment